Lyf í Evrópusambandinu

Leyfi fyrir lyfjum í Evrópusambandinu er veitt í gegnum einn af tveimur ferlum, eins og þeim er lýst hér að neðan. Einungis lyf, sem veitt hefur verið markaðsheimild, má markaðssetja á evrópska efnahagssvæðinu (EES).

1. Miðlæg leyfisveiting

Þetta ferli leiðir til eins markaðsleyfis sem gildir í öllum löndum Evrópusambandsins auk Íslands, Liechtenstein og Noregs.

Gerð er krafa um miðlæga leyfisveitingu fyrir nýjar markaðsleyfisumsóknir fyrir:

  • lyf fyrir menn til meðferðar á HIV/AIDS, krabbameini, sykursýki, taugahrörnunarsjúkdómum, sjálfsofnæmi og öðrum ofnæmisvandamálum og veirusjúkdómum ;
  • lyf sem stafa frá líftækniferlum, svo sem erfðatækni;
  • lyf fyrir háþróaðar meðferðir, svo sem genameðferð, líkamsfrumumeðferðir eða vefjatæknilyf;
  • opinberlega útnefnd 'afskipt lyf ' (lyf notuð við sjaldgæfum sjúkdómum í mönnum).

Fyrir lyf, sem falla ekki innan þessara flokka, eiga fyrirtæki val um að senda inn umsókn um miðlægt markaðsleyfi til stofnunarinnar, ef lyfið, sem um ræðir, er mikil nýung á sviði meðferðar, vísinda eða tækni eða ef leyfisveiting þess í gegnum miðlægt ferli er lýðheilsu til hagsbóta.

Umsóknir í gegnum miðlæga ferlið eru sendar beint til Lyfjastofnunar Evrópu. Mat vísindanefndar stofnunarinnar tekur allt að 210 dögum, í lok þess sendir viðeigandi nefnd frá sér álit um hvort markaðssetja eigi lyfið eða ekki.

Álitið er síðan sent til framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, sem hefur lokasvarið um hvort veita eigi markaðsheimild í Evrópusambandinu.

Eftir að markaðsleyfi hefur verið veitt getur markaðsleyfishafinn byrjað að markaðssetja lyfið á evrópska efnahagssvæðinu.

Leita að lyfjum með miðlægt markaðsleyfi.

2. Ferli hjá innlendum stjórnvöldum

Hvert aðildarríki Evrópusambandsins hefur eigin ferla við leyfisveitingu á lyfjum innanlands sem falla utan gildissviðs hins miðlæga ferlis. Upplýsingar um þessa innlendu ferla má venjulega finna á vefsíðu innlendra lyfjayfirvalda í viðkomandi landi.

Einnig eru í boði eru tveir möguleikar fyrir fyrirtæki til þess að fá markaðsheimild fyrir þessi lyf í mörgum löndum á sama tíma:

  • innlenda ferlið, þar sem fyrirtækin geta sótt um heimild á sama tíma í fleiri en einu ESB landi fyrir lyf sem ekki hefur fengið markaðsheimild í neinu ESB landi og fellur ekki innan skuldbindandi gildissviðs hins miðlæga ferlis;
  • gagnkvæma viðurkenningarferlið, þar sem fyrirtæki sem hafa innlenda heimild fyrir lyfi í einu ESB landi geta sótt um heimild til viðurkenningar í öðrum ESB löndum. Frekari upplýsingar má finna hjá Samræmingarhópi fyrir gagnkvæma viðurkenningu og innlenda ferla - hjá mönnum.

Í nokkrum tilvikum má vísa deilum, sem stafa af þessum ferlum til gerðardóms hjá Lyfjastofnun Evrópu, sem hluta af tilvísunarréttarfari.

 EMA
EudraVigilance